Türkiye’de iklim hareketinin kısa tarihi: Uluslararası müzakerelerden ulusal politikaya

 Barış Gençer Baykan

Basın Bülteni

Yönetici Özeti

2011 yılı toplam sera gazı salımları 1990 yılına göre %124 artış gösteren Türkiye bugüne kadar hiçbir sera gazı salım taahhüdünde bulunmadı. Uluslararası  iklim müzakerelerinde bağlayıcı kararlar çıkmadığı sürece Türkiye özel koşullarını bahane ederek iklim değişikliğine karşı ulusal ve uluslararası planda etkin bir mücadele vermekten kaçınmaya devam ediyor. Türkiye iklim hareketi, Türkiye’nin mutlak bir sera gazı salım azaltım hedefi koyması, bunu enerji verimliliği  ve yenilenebilir enerji hedefleriyle desteklemesi, fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması ve uluslararası planda iklim dostu politikaları savunarak üzerine düşen sorumluluğu alması için mücadele ediyor. Türkiye iklim hareketi  2005’te gelişmeye başlayan küresel iklim hareketinin bir parçası oldu ve iklim değişikliği ile mücadelede bağlayıcı ve etkin bir uluslararası anlaşma için küresel taleplere katıldı. 2007 yılında “Türkiye Kyoto’yu İmzala” kampanyası iklim değişikliğini ülkenin siyasal gündemine taşıdı. 2009’da Kopenhag’daki iklim zirvesinden bağlayıcı bir anlaşma çıkmaması Türkiye iklim hareketini stratejisini değiştirmesine ve orta vadede ulusal iklim politikalarının oluşturmasına ağırlık vermesine yol açabilir.

doc. ArastirmaNotu146

pdf. ArastirmaNotu146

YENİLENEBİLİR ENERJİ HABERLERİNDE REGÜLASYON ve FİNANSMAN ÖNE ÇIKIYOR

Barış Gençer Baykan

Yenilenebilir enerjiler, gerek fosil yakıtların tükeneceği öngörüsü gerekse de iklim değişikliği ile mücadeledeki rolü sebebiyle son dönemde daha çok gündeme geliyor. Yazılı basının da yenilenebilir enerjilere artan bir ilgiyle yaklaştığını gözlemleniyor. 2000-2010 arasında Hüriyet, Zaman ve Sabah gazetelerinin internet sitelerinde yenilenebilir enerji haberlerininin yıllar içinde dağılımını ve hangi konular üzerinden işlendiğini inceledik. 2000’li yılların başında sadece bir kaç habere konu olan yenilenebilir enerjiler, 2005 yılından itibaren gazetelerde daha sık ele alınmaya başlanmış. Üç gazetede yere verilen toplam 2284 yenilenebilir enerji haberininin yaklaşık yarısı ekonomi sayfalarında yer almış. Haber içeriklerine yakından bakıldığında yenilenebilir enerjilerin regülasyonu ve  finansmanı öne çıkan konular olmakla beraber,uluslararası ilişkilerden iklim değişikliğine,bölgesel kalkınmadan siyasete kadar çok geniş bir yelpazede ele alındığı görülüyor. Hürriyet ve Sabah, finansman konusuna ağırlık verirken Zaman’da regülasyon haberleri daha çok yer alıyor.

pdf. ArastirmaNotu124

doc. ArastirmaNotu124

TÜRKİYE SERA GAZI SALIMI AZALTMA TAAHHÜDÜ VERMEKTEN KAÇINIYOR

Barış Gençer Baykan

Gelişmekte olan ülkelerin sera gazı salımları 1990’dan bu yana, yüksek büyüme oranları, artan nüfus ve enerji ihtiyacı ile doğru orantılı olarak artıyor. Gelişmiş ülkelerin sera gazı salımları ise 1990’dan bu yana azalıyor fakat 1850’lerden günümüze toplam sera gazı salımlarının büyük bölümünden sorumulular. İklim müzakerelerinden salım azaltımlarında bağlayıcı bir karar çıkması gelişmekte olan ve gelişmiş ülkelerin mutabakatına bağlı. 2009 yılı toplam sera gazı salımları 1990 yılına göre %98 artış gösteren Türkiye bugüne kadar hiçbir sera gazı salım taahhüdünde bulunmadı. Uluslararası  iklim müzakerelerinde bağlayıcı kararlar çıkmadığı sürece Türkiye özel koşullarını bahane ederek iklim değişikliğine karşı ulusal ve uluslararası planda etkin bir mücadele vermekten kaçınmaya devam ediyor.

doc. ArastirmaNotu121

Küresel İklim Değişikliği Paneli


Bahçeşehir Üniversitesi Çevre Kulübü ve Betam, dünyadaki yaşam için giderek büyüyen bir tehdit olan “Küresel İklim Değişikliği” konusunda bir panel düzenliyor.

Panel çerçevesinde “Hükümetler, şirketler ve  sivil toplum kuruluşları iklim değişikliği ile mücadelede izledikleri yollar nelerdir?”, “İklim değişikliğine uyumda hangi politikaları izleyecekler?”, “Türkiye iklim değişikliğinden nasıl etkilenecek? Etkin iklim ve çevre politikalarına sahip olmanın önündeki engeller nelerdir?”, “Yurttaşlar bireysel veya kollektif olarak iklim değişikliği ile mücadelede neler yapabilir?” gibi sorulara cevap aranacak.

İklim müzakereleri, yenilenebilir enerjiler ve enerji verimliliği konularının da masaya yatırılacağı etkinlik,

13 Mayıs 2011 Cuma günü Bahçeşehir Üniversitesi Beşiktaş Kampüsü’nde gerçekleştirilecek. Saat 13:00’da başlayacak panelde konuşmacılar:

  • TBMM Hatay Milletvekili Çevre Komisyonu Başkanvekili Prof.Dr.Mustafa Öztürk
  • Bahçeşehir Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Öğr. Üyesi Dr. Namık Ak
  • Greenpeace Akdeniz Kampanyalar Yöneticisi Hilal Atıcı

Tarih: 13 Mayıs 2011
Saat: 13:00
Yer: Bahçeşehir Üniversitesi Beşiktaş Kampüsü / Fazıl Say Salonu, Çırağan Caddesi, Beşiktaş / İSTANBUL

Katılım ücretsiz olup herkese açıktır

TÜRKİYE, İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM STRATEJİSİNİ OLUŞTURUYOR

Barış Gençer Baykan

Akdeniz Havzası’nda yer alan Türkiye, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi öngörülerine göre iklim değişikliğine karşı yüksek derecede hassas bölgeler içinde yer alıyor. İklim değişikliği ile mücadele etmenin yanında iklime uyumun önemi de bu veri ışığında artıyor. 2008 Haziran ayında Çevre ve Orman Bakanlığı’nın koordinasyonunda “Türkiye’nin İklim Değişikliğine Uyum Kapasitesinin Geliştirilmesi” başlıklı bir Birleşmiş Milletler Ortak Programı başlatıldı. 2008-2011 arası devam edecek program ile iklim değişikliğine uyumun ulusal kalkınma planları çerçevesine yerleştirilmesi ve bir iklim değişikliği uyum stratejisinin oluşturulması hedefleniyor. Bu çerçevede düzenlenen ve Betam’ın da katılımcıları arasında olduğu “Ulusal İklim Değişikliği Uyum Stratejisi Birinci Çalıştayı’nda” uyum stratejisinin ilkelerinin ve önceliklerin belirlenmesi hedeflendi. Bu bilgi notunda, Çalıştay’da ele alınan “İklim Değişikliğine Uyumda Türkiye’de Mevcut Durum”, “Uyumda Uluslararası Yaklaşımlar”,  “Türkiye’nin İklim Geleceği” gibi konuların bir özetini bulabilirsiniz.

Bilgi notunun devamı için ilgili linki lütfen tıklayınız.

pdf. BilgiNotu009

doc. BilgiNotu009

KOPENHAG ZİRVESİ: ZAYIF MUTABAKAT, HEDEFSİZ TÜRKİYE

Barış Gençer Baykan

7-18 Aralık 2009 tarihlerinde, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMDİÇS) 15. Taraflar Konferansı’nda 192 ülke bir araya geldi. İki yıldır süren iklim müzakerelerinin sonucunda, Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da zayıf ve hukuki bağlayıcılığı olmayan bir mutabakat çıktı. Küresel sıcaklık artışının 2 dereceden daha az olmasını sağlamak amacıyla emisyonlarda kısıtlama yapılması karara bağlandı fakat ülkelerin ne oranda seragazı emisyonu azaltacağı konusunda bir hedef alınmadı. Gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliği ile mücadele edebilmeleri için 2010-2012 yılları arasında 30 milyar $, 2020’ye kadar da yıllık 100 milyar $’lık bir fon oluşturuldu. Türkiye, müzakerelerde herhangi bir emisyon indirim hedefi açıklamadı.

Araştırma notuna ulaşmak için aşağıdaki linke tıklayınız.

pdf. ArastirmaNotu059

doc. ArastirmaNotu059

KOPENHAG YOLUNDA TÜRKİYE NEREDE?

Barış Gençer Baykan ve Hande Paker

7-18 Aralık 2009 tarihlerinde 192 ülkeden 15 bin delege, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMDİÇS) 15. Taraflar Konferansı’nda bir araya geliyor. Danimarka’nın Kopenhag kentinde düzenlenecek zirvede küresel seragazı emisyonlarının azaltılması ve iklim değişikliğine uyumda finansal ve teknolojik yardım konularında bağlayıcı bir anlaşmaya varılması için müzakereler yürütülecek. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında kimin hangi sorumlulukları alacağı sorusu tartışmalara damgasını vuracak. Birçok ülke 2020 yılı için seragazı azaltım hedeflerini açıkladı. 1990-2007 yılları arasında seragazı salımları yüzde136’lık artışlık gösteren Türkiye’nin Kopenhag’da salımlarından yüzde11 oranında artıştan azaltım hedefini müzakere edecek. Bu rakam Türkiye ile benzer pozisyonunda olan ülkelerden oldukça düşük. Gerek toplam gerekse kişi başına düşen seragazı emisyonları hızla artan bir ülke olarak Türkiye kendi emisyon salımlarını yüzde 25-30 seviyesinde azaltma hedefini benimsemeli ve uluslararası topluluğun bağlayıcı bir anlaşmaya varması için çaba göstermeli.

Araştırma notuna ulaşmak için aşağıdaki linke tıklayınız.

pdf. ArastirmaNotu055

doc. ArastirmaNotu055