Büyüme Değerlendirmesi: 2016 2. Çeyrek

İKİNCİ ÇEYREKTE BÜYÜMEDE SERT FREN

Seyfettin Gürsel ve Selin Köksal

Birinci çeyrekten ikinci çeyreğe Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış rakamlarla beklentilerin altında yüzde 0,3’lük bir artış gerçekleşti. Yıllık olarak da 2016 ikinci çeyreğinde Türkiye ekonomisi yüzde 3,1 gibi düşük bir oranda büyümüş oldu.

Çeyrekten çeyreğe ekonomik büyümeyi aşağı çeken başlıca iki kalem net ihracat ve özel tüketim oldu. Net ihracatın negatif katkı yapması bekleniyordu ancak mal ve hizmet ihracatının yüzde 2,8 gibi yüksek bir oranda gerilemesi özel tüketimde de görülen yüzde 0,5 oranında beklenmedik azalış büyümeyi olumsuz etkiledi. Buna karşılık olumlu bir sürpriz yüzde 6 büyüyen özel yatırım kaleminden kaynaklandı. Kamu harcamalarında gerçekleşen yüzde 3,5’luk artış eklenince GSYH sınırlı da olsa artış kaydedebildi.

doc.Buyume2016Q2

pdf.Buyume2016Q2

Büyüme Değerlendirmesi: 2016 1. Çeyrek

TÜİK 1. ÇEYREK BÜYÜME REVİZYONU

TÜİK 2016 1. Çeyrek GSYH rakamlarını özel tüketim ve stok değişimi kalemlerinde revize etti. Özel tüketimin çeyrekten çeyreğe yüzde 1,6 değil yüzde 2,9 arttığı,  büyümeye katkının da böylece 1,1 puan yerine 1,9 puan olduğu, stokların ise artarak 0,6 puanlık katkı yerine azalarak 0,2 punalık eksi katkı yaptığı belirtildi. Bununla birlikte çeyrekten çeyreğe yüzde 0,8’lik GSYH artışında bir değişiklik olmadı.

Bu düzeltmeler ışığında 10 Haziran Cuma günü yayınladığımız Büyüme Değerlendirmesi: 2016 1. Çeyrek notunda yer alan şekil ve tablolarda gerekli değişiklikleri yaparak yeniden yayınlıyoruz.

doc. Buyume2016Q1-düzeltme

pdf. Buyume2016Q1-düzeltme

Büyüme Değerlendirmesi: 2016 1. Çeyrek

İLK ÇEYREKTE BÜYÜMEYİ ÖZEL TÜKETİM SÜRÜKLEDİ

 Seyfettin Gürsel, Ozan Bakış  ve Mine Durmaz

Geçen yılın son çeyreğinden bu yılın ilk çeyreğine Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış rakamlarla yüzde 0,8 oranında arttı. Betam olarak çeyreklik büyümeyi yüzde 0,6 olarak tahmin etmiştik. Yıllık olarak da 2016 birinci çeyreğinde Türkiye ekonomisi yüzde 4,8 oranında büyüdü.

Çeyrekten çeyreğe yüzde 0,8’lik büyümeye en yüksek katkıyı beklendiği gibi özel tüketim yaptı. Yine beklendiği gibi net ihracatın büyümeye katkısı ihracattan çok daha fazla artan ithalat sonucu negatif oldu. Artışını sürdüren kamu harcamaları da büyümeye pozitif katkı yaptı. Birinci çeyrekte ekonomik büyüme bağlamında en çarpıcı gelişme özel yatırımların hissedilir ölçüde gerilemesi oldu. Artan stokların da büyüme büyümeye 0,6 puan kadar pozitif katkı yaptıklarını not edelim.

doc.  Buyume2016Q1

pdf. Buyume2016Q1

Büyüme Değerlendirmesi: 2015

2015’TE İÇ TALEP BÜYÜMEYİ SIRTLADI

Seyfettin Gürsel, Mine Durmaz ve Melike Kökkızıl

  Türkiye ekonomisi (GSYH) 2015 yılında Betam tahmini doğrultusunda yüzde 4 büyüdü. 2014 yılında gerçekleşen yüzde 2,9’luk büyümenin ardından nispeten yüksek bir büyüme söz konusu. Ayrıca Orta Vadeli Programda öngörülen büyüme oranı ile de tutarlı. Ancak Orta Vadeli Programda “dengeli” büyüme (özel tüketim ılımlı artarken net ihracatın büyümeye pozitif katkı yapması) beklenirken büyüme dengesiz oldu. Büyümeye en büyük katkıyı (3 yüzde puan) yüzde 4,5 artan özel tüketim sağladı. Büyümeye ikinci en büyük katkı kamu harcamalarından geldi. Yatırımlar dahil kamu harcamaları yüzde 7 arttı. Özel yatırım artışı ise yüzde 2,7 ile sınırlı kaldı. Buna karşılık net ihracatın katkısı negatif oldu; ihracat yüzde 0,8 gerilerken ithalat artışı yüzde 0,3 oldu.

4. çeyrekte GSYH bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,7 arttı. Son Betam tahmini yüzde 0,8’di. 4. çeyrekte büyümenin ana kaynağı stok artışı oldu. Özel tüketim artışı çok sınırlı kalırken yatırımlarda belirgin bir canlanma görüldü. Kamu yatırımlarında ise seçim maratonunun ertesinde sert bir fren söz konusu. Buna karşılık net ihracatın katkısı ihracatın gerilemesi ve ithalatın büyük çapta artması sonucu büyük çapta negatif oldu .

doc. Buyume2015Q4

pdf. Buyume2015Q4

BÜYÜME DEĞERLENDİRMESİ 2015 3. ÇEYREK

3. ÇEYREKTE BEKLENENİN ÜZERİNDE BÜYÜME

Seyfettin Gürsel, Mine Durmaz ve Melike Kökkızıl

TÜİK’in bugün açıkladığı rakamlara göre Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) 2015 üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 4,0 büyüdü. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış rakamlara göre ise GSYH bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,3 oranında arttı. Ekonomik büyüme beklentilerin bir hayli üzerinde geldi. Betam olarak çeyreklik büyümeyi yüzde 0,7 olarak tahmin etmiştik.

Çeyrekten çeyreğe yüzde 1,3’lük yüksek büyümede en yüksek katkı net ihracattan kaynaklandı. İhracat yüzde 1,7 oranında artarken ithalat yüzde 5,1 oranında azaldı. Net ihracatın büyümeye katkısı yaklaşık 2 yüzde puan oldu. İkinci çeyrekte bu katkı negatifti. İkinci en yüksek katkı (yaklaşık 1 yüzde puan) yüzde 1,4 artan özel tüketimden geldi. İkinci çeyrekte artış yüzde 0,6 ile sınırlıydı. Yüzde 3,1 artan toplam kamu haracamaları da çeyreklik büyümeye pozitif katkı yaptı.

Üçüncü çeyrekte büyümeyi aşağıya çeken özel yatırımlar oldu. Bu kalemde çeyrekten çeyreğe yüzde 6,7 oranında küçülme gerçekleşti. Bu küçülme büyümeye 1 puanın üzerinde negatif katkı yaptı. İkinci çeyrekte yatırımlar büyümeye büyük ölçüde pozitif katkı yapmıştı. Stok değişimlerinin de büyümeye 0,5 puan kadar negatif katkı yaptıklarını not edelim.

İkinci çeyrekte yüzde 1,4 olarak gerçekleşen büyüme üçüncü çeyrekte de tekrarlanmış olsa da büyüme dinamikleri açısından dikkat değer farklılıklar görülüyor. Özellikle net ihracat ile yatırımların zıt yönde hareket etmeleri not edilmeye değer.

doc. Buyume2015Q3

pdf. Buyume2015Q3

2. ÇEYREKTE BÜYÜME BEKLENENİN ÜZERİNDE

Seyfettin Gürsel, Mine Durmaz ve Melike Kökkızıl

TÜİK’in bugün açıkladığı rakamlara göre Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) 2015 ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 3,8 büyüdü. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış rakamlara göre ise ekonomi ilk çeyrekte önceki çeyreğe kıyasla yüzde 1,3 oranında arttı. İkinci çeyrekte beklentilerin üzerinde gelen büyüme (Betam olarak yıllık büyümeyi yüzde 3,2, çeyreklik büyümeyi de 0,7 olarak tahmin etmiştik) ikinci çeyrekte özellikle yatırımlarda güçlü artış büyümeyi yukarı çekti.

Birinci çeyrekten ikinci çeyreğe özel yatırımlar yüzde 7,8 artarken, özel tüketim artışı yüzde 0,6 oldu. İlk  üç ayda çeyreklik artışlar yatırımlarda yüzde 0,8 ile sınırlı kalmış, tüketimde ise yüzde 0,9 olmuştu. Kamu harcamaları ise ilk çeyreğe kıyasla yüzde 2,1 oranında arttı. Tüketim, yatırım ve kamu harcamalarının yüzde 1,3 oranındaki çeyreklik büyümeye en büyük katkı 1,5 puanla özel yatırımlardan geldi. Stok değişimleri büyümeye negatif katkı yapmaya devam ederken, net ihracatın  katkısı bu kez negatif oldu. İthalat yüzde 0,3 azalırken ihracat yüzde 1,3 oranında azaldı.

doc. Buyume2015Q2

pdf. Buyume2015Q2

BÜYÜME DEĞERLENDİRMESİ 2015 1. ÇEYREK

NET İHRACAT BÜYÜMEYİ SIRTLADI

Seyfettin Gürsel, Zümrüt İmamoğlu ve Barış Soybilgen

TÜİK’in bugün açıkladığı rakamlara göre Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) 2015 ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 2,3 büyüdü. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış rakamlara göre ise ekonomi ilk çeyrekte önceki çeyreğe kıyasla yüzde 1,3 oranında büyüdü. İlk çeyrekte iç talep zayıf seyretmeye devam ederken, net dış talep büyümeye önemli katkı yaptı.

Bir önceki çeyreğe kıyasla yatırımlar yüzde 0,5 düşerken, tüketim yüzde 0,9, kamu harcamaları ise yüzde 2,1 oranında arttı. Tüketim yatırım ve kamu harcamalarının yüzde 1,3 oranındaki çeyreklik büyümeye toplam katkısı 0,8 oldu. Stok değişimleri büyümeye negatif katkı yaparken, net ihracatın çeyreklik katkısı 1,8 yüzde puan oldu. Net ihracat artışı zayıf seyreden iç talep nedeniyle esas olarak ithalatın düşüyor olmasından kaynaklandı. İthalattaki düşüş gelecek dönemlerdeki üretim açısından da olumsuz bir sinyal oluşturdu.

Azalan ithalat cari açığı azaltıcı etki yapmaya devam ediyor. İlk çeyrek sonunda 12 aylık cari açığın GSYH’a oranı yüzde 5,7 olarak gerçekleşti. 2014 sonunda bu rakam yüzde 5,8 olmuştu. Ancak ilk çeyrekte yüklü miktarda altın dışında ihracatta gözlemlenen düşüş altın hariç cari açığı artırdı. 2014 sonunda yüzde 5,3 olan altın hariç cari açık oranı ilk çeyrek sonunda yüzde 5,5’e yükseldi.

doc. Buyume2015Q1

pdf. Buyume2015Q1

BÜYÜME DEĞERLENDİRMESİ 2014 4. ÇEYREK

ZAYIFLAYAN İÇ TALEP BÜYÜMEYİ YAVAŞLATTI

Seyfettin Gürsel, Zümrüt İmamoğlu ve Barış Soybilgen

TÜİK’in 31 Mart’ta açıkladığı rakamlara göre Türkiye ekonomisi 2014 yılında yüzde 2,9 oranında büyüdü. Ekonomi 2013 yılında yüzde 4,2 büyümüştü. 2014’te büyümenin ana kaynağı tüketim ve ihracat oldu. Özel yatırım ve kamu harcamaları büyümeye yok denilecek kadar az katkı yaparken, stok değişimlerinin yıllık büyümeye katkısı olmadı. Böylece geçen yıl bir miktar canlanan özel kesim iç talebi 2014’de iyice zayıfladı. Kamu harcamalarının da destek vermemesi ile büyüme yüzde 4,2’den 2,9’a düştü.

4. çeyrekte Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,7 artarken, geçtiğimiz yılın aynı çeyreğine göre artış yüzde 2,4 oldu. 4. çeyrekte büyümenin ana kaynağı tüketim oldu. Özel yatırım ve kamu harcamaları büyümeye sıfıra yakın katkı yaptı. İhracat yüzde 1,6 azalırken ithalatta yüzde 9’luk artış görüldü. Stoklarda ise beklenmedik şekilde artarak çeyreklik büyümeye 2,5 yüzde puan katkı yaptı.

 

2014 yılında cari açığın GSYH’a oranı yüzde 5,7 oldu. 2013’te bu oran yüzde 7,9 olmuştu. Altın hariç cari açık ise iç talepteki yavaşlamanın etkisiyle geçen seneki oran olan yüzde 6,5’den yüzde 5,2’ye düştü.

doc. Buyume2014Q4

pdf. Buyume2014Q4

BÜYÜME DEĞERLENDİRMESİ 2014 3. ÇEYREK

STOKLARDAKİ AZALIŞ BÜYÜMEYİ DÜŞÜRDÜ

Seyfettin Gürsel, Zümrüt İmamoğlu ve Ayşenur Acar

TÜİK’in bugün açıkladığı rakamlara göre Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) 2014 üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 1,7 büyüdü. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış rakamlara göre ise ekonomi üçüncü çeyrekte ikinci çeyreğe kıyasla yüzde 0,4 oranında büyüdü.

Bir önceki çeyreğe kıyasla tüketim, yatırım, kamu harcamaları ve ihracat  kalemlerinin hepsi arttı. Tüketim yüzde 1,7, özel yatırımlar yüzde 2,6 ve kamu harcamaları yüzde 1,3 arttı. İhracat yüzde 0,6 artarken ithalat yüzde 3,1 düştü. Böylece üçüncü çeyrekte hem iç talebin hem de net ihracatın büyümeye katkısı pozitif oldu. Ancak tarımsal üretimdeki gerileme stokları azaltarak büyümeyi sınırladı. 2014’ün ilk iki çeyreğinde daralan tüketim ve yatırım harcamaları üçüncü çeyrekte ilk defa artış gösterdi. Tüketim çeyreklik bazda büyümeye son bir yılın, yatırımlar ise son bir buçuk yılın en yüksek katkısını yaptı.

Diğer yandan yavaşlayan büyüme ve azalan ithalat cari açığı azaltmaya devam ediyor. Üçüncü çeyrek sonunda 12 aylık cari açığın GSYH’a oranı yüzde 5,8 olarak gerçekleşti. İkinci çeyrek sonunda bu rakam yüzde 6,5 olmuştu. Altın hariç cari açık ise yüzde 5,9’dan yüzde 5,4’e indi.

doc. Buyume2014Q3

pdf. Buyume2014Q3

BÜYÜME DEĞERLENDİRMESİ 2014 2. ÇEYREK

2. ÇEYREKTE EKONOMİ DARALDI

Seyfettin Gürsel, Zümrüt İmamoğlu ve Barış Soybilgen

TÜİK’in bugün açıkladığı rakamlara göre Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) 2014 ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 2,1 büyüdü. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış rakamlara göre ise ekonomi ikinci çeyrekte ilk çeyreğe kıyasla yüzde 0,5 oranında küçüldü. 2012’nin ilk çeyreğinden beri ekonomide ilk kez daralma görülüyor.

Daralma bir önceki çeyreğe kıyasla tüketim, yatırım, kamu harcamaları ve ihracat kalemlerinin hepsinde meydana gelen düşüşten kaynaklandı. Tüketim yüzde 0,4, özel yatırımlar yüzde 0,7 azaldı. Kamu harcamaları yüzde 3,3, ihracat ise yüzde 0,7 oranında düştü. İthalat ise yüzde 1,3 oranında arttı. Böylece ikinci çeyrekte net ihracatın büyümeye çeyreklik katkısı negatif oldu. Bu çeyrekte artan tek kalem yüzde 1’lik artış ile stoklar oldu.

2014’ün ilk çeyreğinde büyüme, canlanan Avrupa ekonomisine yapılan ihracat ile oldukça yüksek gerçekleşmiş ancak özel kesim iç talebi daralmıştı. İkinci çeyrekte iç talepte zayıflık sürerken dış talebin de zayıflaması ekonomide daralmaya neden oldu. Yavaşlayan büyüme cari açığı da azalttı. İkinci çeyrek sonunda 12 aylık cari açığın GSYH’a oranı yüzde 6,5 olarak gerçekleşti. İlk çeyrek sonunda bu rakam 7,5 olmuştu. Altın hariç cari açık ise yüzde 6,4’ten yüzde 5,9’a indi.

doc. Buyume2014Q2

pdf. Buyume2014Q2

Sonraki sayfa »