15-19 YAŞ ARASINDAKİ 850 BİN GENÇ NE İŞGÜCÜNDE NE EĞİTİMDE

Gökçe Uysal ve Selin Köksal

2014 ve 2015 Hanehalkı İşgücü Anketi verileri kullanılarak hazırlanan bu araştırma notunda Türkiye’de 15-19 yaş aralığındaki gençlerin eğitim durumları değerlendirilmiştir. Buna göre 2015 yılında yaklaşık  üç gençten biri başka bir deyişle 2 milyon 43 bin genç eğitime devam etmemektedir. Okula devam etmeyen gençlerin yaklaşık yüzde 71,4’ü en fazla ilköğretim mezunudur. Eğitim hayatını bırakmış gençlerin azımsanmayacak bir kısmı işgücü piyasasına da girmemektedir. 850 binden fazla genç ise ne eğitimine devam etmektedir ne de işgücü piyasasındadır. Ne eğitimde ne de işgücünde olan gençlerin yüzde 72’sini kadınlar oluşturmaktadır.

doc. ArastirmaNotu212

pdf. ArastirmaNotu212

 

İşgücü Piyasası Görünümü: Mayıs 2017

İŞSİZLİKTE SINIRLI GERİLEME

Seyfettin Gürsel, Gökçe Uysal  ve Mine Durmaz

Mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü verilerine göre tarım dışı işsizlik oranı Şubat 2017 döneminde bir önceki döneme kıyasla 0,1 puan azalarak yüzde 14,0’e gerilemiştir. Tarım dışı işsizlikteki bu gerilemenin ardında Ocak ve Şubat 2017 dönemlerinde hem hizmetlerde hem de inşaattaki istihdam artışları yatmaktadır. Betam tahmin modeli tarım dışı işsizlik oranının Mart 2017 döneminde de değişmeyerek yüzde 14,0 seviyesinde kalacağını öngörmektedir. Betam olarak Şubat 2017 döneminden itibaren kadın ve erkek tarım dışı işsizlik oranlarını mevsim etkilerinden arındırarak açıklıyoruz. Bu dönemde mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranları erkekler için yüzde 12, kadınlar için ise yüzde 19,4 seviyesindedir. 2016 yılının ikinci yarısında kadın işsizlik oranları hızla yükselmiş ve kadın erkek işsizlik oranları arasındaki fark iyice açılmıştır. Ocak 2017 döneminden itibaren ise mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranları arasındaki farkın bir miktar kapanmış olduğu görülmektedir.

doc. IsgucuGorunum2017M05

pdf. IsgucuGorunum2017M05

BÖLGESEL İŞSİZLİKTE EN KÖTÜLER VE EN İYİLER

Seyfettin Gürsel ve Selin Köksal

2015’ten 2016’ya Türkiye oldukça yüksek bir işsizlik artışına maruz kaldı. Genel işsizlik oranı yüzde 10,3’ten 10,9’a tarım dışı işsizlik oranı da yüzde 12,4’ten 13’e yükseldi. Ancak bu yükseliş bölgelir çok farklı etkilemiştir. 26 bölgenin (Düzey2) 17’sinde işsizlik artarken 9’unda  azalmıştır. Sonuçta işsizlik düzeylerindeki var olan devasa ayrışma daha da derinleşmiştir. Bölgeler tarım dışı işsizlik oranları itibariyle karşılaştırıldığında yüzde 7,2 ile en düşük işsizlik oranına sahip Manisa-Afyonkarahisar-Kütahya-Uşak  bölgesi ile yüzde 30,1 işsizlik oranıa sahip Mardin-Batman-Şırnak-Siirt bölgesi) arasında adeta uçurum vardır.

Tarım dışı işsizlik oranını da dikkate alan daha kapsamlı bir değerelendirme yapıldığında Mardin bölygesi uzak ara en kötü bölge olarak öne çıkmaktatır. Üstelik bu bölge işsizlik artışı itibariyle de üçüncü sıradadır. En kötü durumdaki bölgeler sıralamasında Şanlıurfa-Diyarbakır bölgesi Mardin bölgesini takip etmektedir. Bu bölgede işsizilk oranı (yüzde 23,2) çok yüksek istihdam oranı ise (yüzde 27,9) çok düşüktür. Ayrıca işsizlikte sınırlı da olsa artmıştır.

Kapsamlı değerlendirme de en iyi bölgeler grubunda Tekirdağ-Edirne-Kırklareli (Trakya) bölgesi öne çıkmaktadır. Bu bölge bir yandan oldukça düşük işsizlik oranına (yüzde 8,8) diğer yandan da en yüksek istihdam oranına (yüzde 48,9) sahiptir. Kusuru çok az da olsa (0,1 puan) işsizlik oranının artmış olmasıdır. Bununla birlikte bu artış güçlü işgücü ve istihdam artışlarının yaşandığı bir bağlamda gerçekleşmiştir.

doc. ArastirmaNotu211

pdf. ArastirmaNotu211

 

Ekonomik Büyüme ve Tahminler: Nisan 2017

İlk Çeyrekte İhracat Patlaması

Ozan Bakış ve Melike Kökkızıl

2017 yılının ilk çeyreği için yaptığımız bu ilk tahminde ekonomide bir toparlanma bekliyoruz. Son dönemde Euro ve Dolar karşısında değer kaybeden TL’nin hem tüketim hem de yatırım ürünleri ithalatında önemli bir düşüşe yol açtığını gözlemliyoruz. Kesinleşen Ocak, Şubat ve kısmen Mart verilerini kullanarak yaptığımız tahminlere göre 2017 yılının ilk çeyreği için çeyrekten çeyreğe büyüme oranını 1,8, geçen yılın ilk çeyreğine göre büyüme oranını ise yüzde 5,4 olarak tahmin ediyoruz.

pdf. EkonomikBuyume2017M04

Türkiye Yoksulluk ve Eşitsizlik Ağı (TUR-PIN) KONFERANSI

 

 

 

5 Mayıs 2017, Bahçeşehir Üniversitesi, Fazıl Say Konferans Salonu

9:15 –  9:30 Hoşgeldiniz konuşmaları

9:30 –  10:50 I. Oturum

Economic Reforms and Income Distribution in Turkey, Ayşe Aylin Bayar and Öner Günçavdı (İstanbul Teknik Üniversitesi)

Income convergence or persistent inequalities among regions of Turkey: “An investigation based on Palma ratio and household surveys”, Emine Tahsin (İstanbul Üniversitesi)

10:50 – 11:05 Kahve molası

11:05 – 12:30 II. Oturum

The Effects of Income Sources of Regions to Inequality in Turkey, Raziye Selim and Suat Küçükçifçi

(İstanbul Teknik Üniversitesi)

 Earnings Inequality in Turkey: A Regional Perspective, Sinem Sefil Tansever (İstanbul Ticaret Üniversitesi) and Oya Kent (Okan Üniversitesi)

12:30 – 14:00 Öğle yemeği

14:00 – 15:20 III. Oturum

 Does Subsidizing a Private Pension System Work? Evidence from 25 Percent Government Contribution Policy in Turkey, Seyit Mümin Cilasun (Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası) and Binnur Balkan (Stockholm School of Economics)

 Measuring Multidimensional Poverty in Turkey by Two Different Approaches, Mehmet Sedat Uğur (Çukurova Üniversitesi)

15:20 – 15:30 Kahve molası

15:30 – 16:50 IV. Oturum

Panel

7 MİLYON 200 BİN ÇOCUK MADDİ YOKSUNLUK İÇİNDE YAŞIYOR

Seyfettin Gürsel, Gökçe Uysal ve Selin Köksal

Avrupa Birliği’nin yoksunluk tanımına göre 2015 yılında Türkiye’de yaklaşık her üç çocuktan biri, başka bir deyişle 7 milyon 210 bin çocuk şiddetli maddi yoksunluk çeken hanelerde yaşamaktadır. Avrupa’nın geneli ile karşılaştırıldığında, Türkiye hem daha düşük kişi başı gelire sahip ülkelerin hem de ekonomik krizden şiddetli olarak etkilenmiş ülkelerin hala gerisindedir. Çocuklar arasındaki şiddetli maddi yoksunluk sorunu, batı bölgelerinden doğu bölgelerine doğru gidildikçe daha endişe verici bir hal almaktadır. Güney Doğu Anadolu bölgesinde ikamet eden çocukların yarısından fazlası şiddetli maddi yoksunluk içindedir. 2014 yılından 2015 yılına şiddetli maddi yoksunluk çeken çocukların oranında çok az bir artış görülmekle beraber Batı Marmara, Ege, Akdeniz, Orta Anadolu, Batı Karadeniz ve Güney Doğu Anadolu bölgelerindeki çocukların yoksunluk oranlarında artışlar göze çarpmaktadır. Bu artışların özellikle ısınma ve beslenme ihtiyaçlarını giderememe ve beklenmeyen harcamaları karşılayamamaktan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu süre zarfında İstanbul, Batı Anadolu, Doğu Marmara, Kuzeydoğu ve Orta Doğu Anadolu bölgelerinde yaşayan çocukların yoksunluklarında azalma kaydedilmiştir. Bu düzelmeler yine ısınma ihtiyacını giderememe ile kira ve faturaları ödeyememe kalemlerinde gerçekleşmiştir. Genel olarak Türkiye’nin çocuk yoksunluğu ile mücadelede tüm bölgeleri kapsayıcı şekilde etkin bir yol izleyemediği görülmektedir.

doc. ArastirmaNotu209

pdf. ArastirmaNotu209

 

İşgücü Piyasası Görünümü: Nisan 2017

İŞSİZLİK ARTIŞINDA SOLUKLANMA

Seyfettin Gürsel, Gökçe Uysal ve Mine Durmaz

Mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü verilerine göre tarım dışı işsizlik oranı Ocak 2017 döneminde bir önceki döneme kıyasla 0,1 puan azalarak yüzde 14,1 olarak gerçekleşmiştir. Önceki dönemde düşüş sergileyen tarım dışı işgücü 109 bin artarken tarım dışı istihdam artışı 119 bine ulaşmış, işsiz sayısı da 10 bin azalmıştır. Bu azalmanın en önemli etkeni hizmetlerde önceki dönem gerileyen istihdamda Ocak 2017 dönemindeki 96 binlik güçlü bir artıştır. Sanayi ve inşaatta istihdam artışları sınırlıdır. Betam tahmin modeli tarım dışı işsizlik oranının Şubat 2017 döneminde yüzde 14,0 seviyesine düşeceğini öngörmektedir.

doc. IsgucuGorunum2017M04

pdf. IsgucuGorunum2017M04

 

Türkiye’de Tütün Piyasası: 1961-2015

Seyfettin Gürsel, Ozan Bakış ve Mine Durmaz

2013 yılı verilerine göre tütün 128 ülkede 7,4 milyon üretimi yapılan bir bitkidir. Türkiye 2013 yılındaki yaklaşık 90 bin tonluk toplam tütün üretimi ile üretici ülkeler arasında 10. Sırada yer alırken, oryantal tip tütün üretiminde Dünya lideri konumundadır. Tütün piyasası cumhuriyetin ilk kuruluş yıllarından itibaren devletin tekelinde olmuş ve belli dönemlerdeki mevzuat düzenlemeleriyle tütün piyasası regüle edilmiş ve 2002 yılında devlet destekli alımlar sonlandırılarak 2008 yılında da Tekel özelleştirilmiştir. Bu değişiklikler ve uygulanan politikalar tütün üretimini doğrudan etkilemiştir.

 
Bu araştırma notunda uzun dönemde (1961-2015) Türkiye’deki tütün piyasasındaki gelişmeleri üretim, ekilen alan ve verimlilik açısından sistemde meydana gelen değişikliklerle ilişkilendirerek analiz ediyoruz. 1961-1973 yılları arasında tütün üretimi yatay bir seyir izlerken, 1974-1986 ekonomik konjektüre bağlı olarak Tekel’in alım fiyatlarını düşürmesi üretimin azalmasına, 1987-1993 döneminde Tekel’in yüksek alım fiyat politikası üretimin tekrardan artmasına, 1993 yılında Tekel’in doğrudan gelir ödemeli kotalı alım politikası üretimin görece olarak azalmasına, 2002 yılında destekleme alımlarının ve 2008 yılında Tekel’in özelleştirilmesiyle ortaya çıkan yeni sistem tütün üretiminin iyice azalmasına neden olmuştur. 2011 yılından itibaren ise üreticilerin sisteme uyum sağlamaları ile tütün üretimi tekrardan artış eğilimi göstermeye başlamış. 2008 yılından itibaren özel sektörün ihracat içinde payı arttıkça tütünün ihracat birim fiyatı da yükselmiştir.

pdf. ArastirmaNotu207

İşgücü Piyasası Görünümü: Mart 2017

İŞSİZLİKTE ARTIŞ DURMUYOR

Seyfettin Gürsel, Gökçe Uysal ve Selin Köksal

Mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü verilerine göre tarım dışı işsizlik oranı Aralık 2016 döneminde bir önceki döneme kıyasla 0,2 puan artarak yüzde 14,3 olarak gerçekleşmiştir. Aralık 2016 döneminde sanayi ve inşaat sektörlerinde istihdam kayıpları gerçekleşmiştir. İstihdam sanayide 51 bin, inşaatta 28 bin azalırken, hizmetlerde sadece 4 bin, tarımda ise 39 bin kişi artmıştır. Aralık 2016 döneminde tarım dışı işgücü 28 bin azalarak 25 milyon 637 bine, tarım dışı istihdam ise 85 bin azalarak 21 milyon 971 bine düşmüştür. Bu gelişmelerin sonucunda tarım dışı işsiz sayısı 47 bin artarak 3 milyon 666 bine ulaşmıştır. Betam tahmin modeli tarım dışı işsizlik oranının Ocak 2017 döneminde yüzde 14,4 seviyesine yükseleceğini öngörmektedir.

doc. IsgucuGorunum2017M03

pdf. IsgucuGorunum2017M03

REİSİ KADIN OLAN HANELERDE YOKSUNLUK ARTIYOR

Gökçe Uysal ve Selin Köksal

Gerek toplumsal cinsiyet eşitliği gerekse gelecek nesillerin fırsat eşitliği açısından aile reisi kadın olan hanelerin durumu hem akademik araştırmaların hem de politika yapıcıların üzerinde durduğu bir konudur. 2015 yılı Gelir ve Yaşam Koşulları Anketi verilerine göre aile reisinin kadın olduğu hanelerde maddi yoksunluk yaygınlaşmaktadır. Reisi kadın olan haneler arasında maddi yoksunluk çekenlerin oranı 2014 yılında yüzde 31’den 2015 yılında yüzde 37,9’a yükselmiştir. Bu süre zarfında beklenmedik harcamalarını karşılayamayan hanelerin oranı yüzde 45,6’ya, protein ihtiyacını gideremeyen hanelerin oranı yüzde 45,9’a yükselmiştir. Yaşadığı yeri yeterince ısıtamadığını belirten hanelerin oranı ise yüzde 20,6’dan yüzde 26,9’a çıkmıştır. Maddi yoksunluk oranlarındaki bu şiddetli kötüleşme reisin kadın olduğu hanelerin özel politikalara ihtiyaç duyduğuna işaret etmektedir. Bu politikaların tasarımında kadınların işgücü piyasası bağlılıklarının zayıflatılmamasına dikkat edilmesi elzemdir.

doc. ArastirmaNotu206

pdf. ArastirmaNotu206

 

Sonraki sayfa »