Ekonomik Görünüm ve Tahminler

Ağustos 2015 2. Çeyrekte Ilımlı Büyüme

 Zümrüt İmamoğlu ve Barış Soybilgen

Yönetici Özeti

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE) Haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 2,4 oranında arttı. İhracat miktar endeksi yüzde 6,0 artarken, ithalat miktar endeksi yüzde 0,7 oranında düşüş gösterdi. Sanayi üretimi ve ihracatta Mayıs’ta otomotiv grevleri nedeniyle yaşanan kayıplar Haziran’da telafi edildi. Beklenenden iyi gelen üretim verileri sonrası Betam ikinci çeyreğe dair büyüme tahminini yukarı yönlü revize ederek önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,5’ten yüzde 0,7’ye, önceki yılın aynı çeyreğine göre ise yüzde 3,0’den yüzde 3,2’ye  çıkardı. Bu tahminlere göre yılın ilk yarısında GSYH artışını yüzde 2,8 olarak tahmin ediyoruz.

Haziran ayında cari açık 3,4 milyar dolar olarak gerçekleşti. 12 aylık toplam cari açık 45,5 milyar dolardan 44,7 milyar dolara indi. Altın hariç cari açık 45,4 milyar dolar seviyesinde sabit kaldı. Cari açıkta iyileşme yılbaşından beri duraksadı. 12 aylık toplam cari açık 6 aydır yaklaşık 45 milyar dolar civarında seyrediyor. Gerileyen enerji ithalatına rağmen yılbaşından bu yana azalan ihracat cari açığın düşmesini engelliyor.  2. çeyrek sonunda cari açığın GSYH’a oranının yüzde 5,8, altın hariç oranın 5,9 olduğunu tahmin ediyoruz.

Temmuz 2015 İlk Yarıda Büyüme Yüzde 3’ün Altında Kalabilir

Haziran 2015 Yatırımlarda Canlanma Sinyali

Mayıs 2015 Düşük Büyüme İç Taleple Devam Ediyor

Nisan 2015 Büyüme Düşmeye Devam Ediyor

Mart 2015 Geçen Yıla Kıyasla İlk Çeyrekte Büyüme Yok

Şubat 2015 Cari Açıkta Gerileme İthalat Durgunluğuna Bağlı

Ocak 2015 Son Çeyrekte Ekonomi Küçülebilir

Aralık 2014 Ekonomide Zafiyet Devam Ediyor

İşgücü Piyasası Görünümü: Ağustos 2015

TARIM DIŞI İŞSİZLİKTE ARTIŞ BAŞLADI

Seyfettin Gürsel, Gökçe Uysal ve Mine Durmaz

Mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü verilerine göre tarım dışı işsizlik, Mayıs 2015 döneminde bir önceki döneme kıyasla yüzde 0,3 puan artarak yüzde12,3’e yükselmiştir. Mevsim etkilerinden arındırılmış aylık veriler tarım dışı istihdamda 90 binlik bir artış kaydedilmesine rağmen işgücündeki artışın 184 bine yükseldiğini, böylelikle işsiz sayısının 94 bin arttığını ortaya koymaktadır. Bu dönemde istihdam sanayide 78 bin, hizmetlerde 50 bin artarken inşaatta 37 bin düşmüştür. Betam’ın kullandığı işsizlik modeli mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizliğin artmaya devam edeceğini tahmin etmektedir. Haziran 2015’teki seçimlerden beri süregelen belirsizliğin firmaların istihdam kararlarını olumsuz etkileyeceği ve siyasi görünümün yapısal reformlar için uygun olmadığı göz önünde bulundurulduğunda işsizliğin önümüzdeki dönemlerde artması beklenmektedir.

doc. IsgucuGorunum2015M08

pdf. IsgucuGorunum2015M08

 

MEVSİM ETKİLERİNDEN ARINDIRILMIŞ TARIM DIŞI İŞSİZLİK TAHMİNİ

Barış Soybilgen

Betam her ay yayınladığı işgücü piyasası araştırma notlarında mevsim etkilerinden arındırılmış (MEA) tarım dışı işsizliği tahmin etmektedir. Bu döneme kadar Betam MEA tarım dışı işsizlik tahminini Soybilgen (2014)’te gösterilen yönteme benzer bir biçimde yapıyordu. Betam önümüzdeki dönemde MEA tarım dışı işsizlik tahmini için daha kapsamlı bir tahmin yöntemine geçmeye planlamaktadır. Bu bilgi notunda ileriki dönemde MEA tarım dışı işsizliği tahmin etmek için kullanılacak yöntem kısaca özetlenecektir.

doc. BilgiNotu014

pdf. BilgiNotu014

ÇALIŞMANIN KADINLAR İÇİN DEĞERİ

Hande Paker, Gökçe Uysal ve Melike Kökkızıl

Kadınları ağırlıklı olarak ev ve çocuk bakım rolleriyle tanımlayan toplumsal cinsiyet algı ve pratiklerinin de etkisiyle Türkiye’de kadınlar işgücü piyasasından uzak durmaktadır. Türkiye’de her üç kadından sadece biri işgücü piyasasındadır. Böyle bir bağlamda “Sizce çalışan kadınlar neden çalışıyorlar?” sorusuna verilen cevaplar kadınların işgücü piyasasına bağlılıkları açısından önemli ipuçları içermektedir. Nispeten az araştırılmış olan yüksek eğitimli kadınların çalışma hayatına yaklaşımlarının mercek altına alındığı bu araştırma notunda, çalışan kadınların neden çalıştıklarına dair algılar incelenmektedir. Kadınlar, çalışmanın kadına özgüven ve maddi özgürlük kazandırdığını dile getirmektedir. Öte yandan, yaygın kanının aksine, kadınların sadece maddi zorunluluktan çalışmadığı görülmektedir. Bu araştırma notunun bulguları, kadın işgücüne katılımını artırmaya yönelik politikaların farkındalık çalışmalarıyla desteklenmesi gerektiğini göstermektedir. Çalışmanın kadınlara özgüven ve maddi özgürlük katacağını vurgulamak kadınların işgücü piyasasına bağlılığını artıracaktır.

doc. ArastirmaNotu186

pdf. ArastirmaNotu186

CHP’NİN ÖNERDİĞİ AİLE SİGORTASININ MALİYETİ DÜŞÜK

Seyfettin Gürsel, Gökçe Uysal ve Melike Kökkızıl

Seçim kampanyası sırasında CHP tarafından sunulan birçok sosyal politika önerisi kamuoyunda tartışma yarattı. Bu araştırma notunda söz konusu öneriler içerisinden aile sigortası olarak da bilinen gelir desteklerini inceliyoruz. Bu öneriye göre aylık hane geliri 720 TL altında olan hanelerin gelirlerinin bu eşiğe çıkarılması öngörülüyor. TÜİK tarafından açıklanan Gelir ve Yaşam Koşulları Anketi verilerine göre bu eşiğin altında kalan hane sayısının 2015 yılında 750 bin civarında olduğunu tahmin ediyoruz. Hanelerin büyük kısmının gelirinin eşiğe yakın olması sebebiyle bu politika önerisinin maliyeti kamu bütçesi tarafından rahatlıkla kaldırılabilir boyuttadır. Ayrıca çalışmamayı ön şart koyan mevcut birçok sosyal yardıma kıyasla gelir eşiğini kıstas kabul eden bu politika önerisi bireylerin işgücü piyasası bağlılıklarını artıracaktır. Ancak bu önerinin hanelerde yaşayan birey sayısını da dikkate alarak düzeltilmesi daha adil bir paylaşım için gereklidir. Bir taraftan da gelir dağılımındaki ve yaşam maliyetindeki bölgesel farklılıklar göz önünde bulundurularak bu öneriye bölgesel bir boyut katılabilir.

doc. ArastirmaNotu185

pdf. ArastirmaNotu185

 

TÜRKİYE İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMA AĞI KONFERANSI

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (Betam) ve Dünya Bankası işbirliği ile düzenlenen “TÜRKİYE İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMA AĞI KONFERANSI” Bahçeşehir Üniversitesi ev sahipliğinde, 19 Haziran 2015 tarihinde gerçekleştirildi. Katılımcıların konferansta yaptıkları sunumlara aşağıdaki linklerden erişilebilir.

Alper Duman Mind The Gap Public and Private Wages in Turkey

Anıl Duman Subjective and Objective Education Mismatches in Turkey

Aysit Tansel Inequality of Opportunities of Educational Achievement in Turkey

Bengi Yanık İlhan Do Local Elderly Care Facilities Have An Impact On Home Care; The Case of Turkey

Hande Paker ve Gökçe Uysal Labor Force Participation Decisions of Educated Women in Turkey; A MultiDisciplinary Approach

Murat Kırdar Female Labor Force Participation in Turkey A Synthetic Cohort Analysis 1988-2013

Temel Taşkın Local Job Multipliers in Turkey

İşgücü Piyasası Görünümü: Temmuz 2015

İŞSİZLİKTE DÜŞÜŞ DEVAM EDİYOR

Seyfettin Gürsel, Melike Kökkızıl ve Mine Durmaz

Mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü verilerine göre tarım dışı işsizlik, Nisan 2015 döneminde bir önceki döneme kıyasla yüzde 0,2 puan azalarak yüzde 11,9’a gerilemiştir. Bu düşüşte sanayi ve hizmetlerde gerçekleşen istihdam  artışına karşılık işgücü artışının sınırlı kalması etkili olmuştur. Bununla birlikte geçen yıla kayısla tarım dışı işsizlik daha yüksek düzeyde kalmaya devam etmiştir.

doc. IsgucuGorunum2015M07

pdf. IsgucuGorunum2015M07

DÜŞÜK BÜYÜME, OLAĞANÜSTÜ İSTİHDAM ARTIŞI

Seyfettin Gürsel, Gökçe Uysal ve Mine Durmaz

Büyümenin istihdam yaratma kapasitesi hem işsizliğin düşürülmesi hem de ekonomide verimlilik artışları açısından önemli ipuçları içerir. Bu araştırma notunda Türkiye’de son on yılda büyümenin ne kadar istihdam yarattığı incelenmektedir. 2005-2011 yılları arasında büyüme-istihdam ilişkisi dengeli bir seyir izlemiştir. Buna karşın 2011-2014 yılları arasında büyüme zayıf seyretmekle birlikte tarım dışı istihdamda beklenenin çok üzerinde artışlar gerçekleşmiştir. İnşaat ve hizmetlerde daha güçlü bir şekilde olmakla birlikte tüm alt sektörlerde dönem dönem büyüme oranlarının üzerinde istihdam artışları kaydedilmiştir. Bu dönemde işgücü artışları da hızlanmış, dolayısıyla işsizlik oranlarında önemli iyileşmeler görülmemiştir. Kuşkusuz istihdamın artıyor olması büyümenin kapsayıcı olması açısından sevindiricidir. Benzer şekilde işgücüne katılımın artıyor olması Türkiye işgücü piyasasının önemli yapısal sorunlarından biri olan katılımın düşüklüğüyle mücadele açısından önem arz etmektedir. Ancak bu beklenmedik gelişmeler hem verimlilikte gerilemelere hem de Türkiye’nin orta gelir tuzağında kısılıp kaldığına işaret etmektedir.

doc. ArastirmaNotu184

pdf. ArastirmaNotu184

 

İşgücü Piyasası Görünümü: Haziran 2015

İŞGÜCÜ VE İSTİHDAMDA DÜŞÜŞ

Seyfettin Gürsel, Gökçe Uysal ve Melike Kökkızıl

Mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü verilerine göre tarım dışı işsizlik, Mart 2015 döneminde bir önceki döneme kıyasla yüzde 0,1 puan azalarak yüzde 12,1’e gerilemiştir. Bu gerilemenin nedeni tarım dışı işgücünün önceki döneme kıyasla daha hızlı düşmüş olmasıdır. Şubat dönemine kıyasla işgücü 73 bin azalırken istihdam 40 bin azalmıştır. İstihdamdaki azalmanın nedeni ise sanayi ve hizmetlerdeki iş kayıplarıdır. 2011’den bu yana ilk kez hizmetlerde istihdam kaybı yaşanmıştır.

doc. IsgucuGorunum2015M06

pdf. IsgucuGorunum2015M06

TÜRKİYE İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMA AĞI KONFERANSI

LMN 17 06 2015

Sonraki Sayfa »